شیخ محمد، فرزند حاجی عبدالحمید، بازرگانی اهل خامنه بود. او پس از تحصیل فقه و اصول تا نزدیک

 مرحله اجتهاد،هیئت و نجوم را آموخت. مدتی نیز حکمت و طبیعیات و تاریخ و ادبیات تحصیل کرد.

 عموی او توسط قزاقهای تزاری کشته شده بود و او خود، روحانی مسجد جامع تبریز بوده‌است.

زندگی شیخ محمد خیابانی پس از پیروزی مشروطه در سال ۱۲۸۵ ش، با

تأسیس انجمن ایالتی در تبریز، وارد مرحله تازه‌ای گردید و در جریان محاصره تبریز، در دفاع از شهر 

نقش مهمی ایفا کرد. در زمان خیابانی اوضاع ایران، به خاطر دخالت‌های بیگانگان از

 جمله روسیه، انگلیس و آلمان، آشفته بود. پس از خلع محمدعلی شاه از سلطنت، خیابانی در سی

 سالگی به عنوان نماینده مردم تبریز راهی دوره دوم مجلس شورای ملی گردید. او به نمایندگی مجلس

 چهارم نیز انتخاب شد ولی هرگز نتوانست در آن مجلس شرکت کند.

 مخالفت با اولتیماتوم روسیه در مجلساولین حرکت سیاسی بزرگ خیابانی،

 دوم طی یک نطق بلند یک ساعته بود. اوپس از قبول اولتیماتوم توسط دولت و تعطیلی مجلس،در سبزه

میدان تهران میتینگی برگزار کرد و بلافاصله برای فرار از دستگیری توسط وثوق

الدوله،به خراسان گریخت. در شش سال ایامفترت مجلس، مشغول تجارت شد وبا تاجگذاریاحمدشاه به

 تشکیل مجالسادبی و مذاکرات فلسفی مشغول شد و طی این جلسات گروههایی را به دور خودجمع

 کرد. در ماجرای اشغال تبریز توسط عثمانی از مخالفان اشغال ایران بدست قوای بیگانه بود و به

همینمناسبت مدتی توسط قوای عثمانیدر ارومیه زندانی گردید. شیخ محمدخیابانی، با

 قرارداد وثوق‌الدوله با دولت انگلستان (قرارداد ۱۹۱۹) نیز به مبارزه برخاست و از آنجا که

 حکومت مرکزی را ضعیف و وابسته می‌دید، ایجادیک تحول اساسی در سیستم حکومتایران و احیای

آزادی را گام نخست برایخانه تکانی ایران و بیرون راندناشغالگران خارجی می‌دانست. ولی برداشتن

 گام اول را از طریق مذاکره سیاسی امکانپذیر نمی‌شمرد و تنها راه را در قیام و مقاومت در برابر

استبداد ودخالت خارجی می‌دانست. از این رو، بعداز قبول قرارداد ۱۹۱۹ م از سوی دولتایران، در 

تبریز دست به قیام زد.

قیام خیابانی: